Миний мэдрэх орчлон

Та гоо сайханд ордог уу? Мэдээж үгүй гэх хүн цөөн байх. Батгаа цэвэрлүүлэхээс эхлээд янз бүрийн шивээс хийлгэдэг л байх. Нэгэн зүйлийг анхаар та ямар нэг халдвар тараах өвчтэй юм биш биз /В, С вирус г,м/. Хэрэв тийм бол бусдыгаа хүндэлж энэ тухайгаа үйлчилгээ үзүүлж буй хүндээ нуулгүй хэлэх хэрэгтэй, ичих зүйл биш шүү. Үнэнийг хэлснээрээ та хэдэн ч хүнийг хүнд өвчнөөр шаналхаас сэргийлж чадна, харин нууснаараа ................

Та ямар нэг арьсанд хөндсөн зүйл гоо сайхан болон эмнэлгээр хийлгүүлэх гэж байгаа бол эхлээд тухайн багажны ариун эсэхийг анхаарах хэрэгтэй. Магад тэр багажаар эмчилгээ хйилгэсэн таны өмнөх хүн ямар нэг хэлбэрийн халдварт өвчтэй байсан байхыг үгүйсгэх аргагүй. Та өөрийгээ халдвараас урьдчилан сэргийлэх мэдлэгийг заавал олж аваарай, таны өдөр тутмын амьдралд нэн чухал гэж бодож байна. Өвдөөд бус өвдөхөөсөө өмнө анхаарч амьдрая.

Өчүүхэн анхаарал хандуулаагүйгээс болж та өөрийгээ алсантай ижил зүйл болохыг үгүйсгэхгүй, хэн нэгэн хүний буруутай үйлдэл байлаа ч эцэст нь та л зовно шүү дээ.

 

 

Õýçýý íýãýí öàãò òà æèíãýý õàñàõ òàëààð áîäîæ áàéñàí áàéæ áîëîõ þì. ̺í æèíãýý õàñàõ ãýæ  îðîëäîæ ÷ áàéñàí áàéæ áîëîõ þì.

 

Õ¿í èë¿¿ æèíòýé áîëîõ ÿìàð øàëòãààíóóä áàéíà âý?

Èõ èäýõ, èäýâõèã¿é áàéõ ãýñýí ýíãèéí õî¸ð øàëòãààí íü èë¿¿ æèíä õ¿ðãýäýã áîëîõûã òîãòîîæýý. Õýðýâ òà èë÷ëýã èõòýé õîîë õýðýãëýâýë èë¿¿äýë èë÷ëýã òàíü ººõ áîëæ õóðèìòëàãääàã áàéíà. Õ¿í á¿ðò ë íººö ººõ áàéäàã. ªºõ õýò èõýññýíèé ¿ð ä¿íä èë¿¿ æèíòýé áîëäîã áàéíà.

 

ßàãààä èë¿¿äýë æèíòýé õ¿í æèíãýý õàñàõ ¸ñòîé âý?

Æèíãýý õàñàõ íü ººðèé㺺 ñàéí áàéãààã ìýäðýõ, èë¿¿ èäýâõèòýé áîëîõîä òàíü òóñàëäàã. Æèíãýý õàñàõ íü àìàðõàí áèø ÷ òà îðîëäîîä ¿çýõ õýðýãòýé þì. Òà ¿¿íèéã õèéæ ÷àäíà.

Õýðýâ òà èë¿¿ æèíòýé áîë æèíãýý áóóðóóëñíààð ÿìàð à÷ õîëáîãäîëòîé áîëîõûã ýíä äóðüäÿà.

·         Òàíû öóñíû õîëåñòåðèíèé õýìæýý áóóðíà.

·         Öóñíû äàðàëò òàíü áóóðíà.

·         Öóñíû ñàõàðûí õýìæýý õýâèéí áîëíî.

Ò¿¿í÷ëýí òà èë¿¿äýë æèíòýé ÷ ýð¿¿ë ìýíäèéí ÿìàð íýã àñóóäàëã¿é áîë ýð¿¿ë õýâèéí æèíòýé áàéõ íü òàíûã ç¿ðõ ñóäàñíû ºâ÷íèé ýðñäýëýýñ õàìãààëàõ þì.

 

Æèíãýý õàñàõ àìàðõàí áºãººä ò¿ðãýí ÿìàð àðãà áàéíà âý?

Áèòãèé òººðºëä. Òºðºë á¿ðèéí ÷èãëýë øóãàìààð ñàíàë áîëãîæ áàéãàà áèåèéí æèíã áîãèíî õóãàöààíä, ò¿ðãýí õàñàõ ÿíç á¿ðèéí àðãà, õºòºëáºð¿¿äýä áîëãîîìæòîé õàíä.  Þó õ¿ññýíýý èä. Æèí ÷èíü ààæìààð áóóðíà ýñâýë Òàíûã óíòàæ áàéõ ¿åä ÷èíü ººõ ÷èíü õàéëààä àëãà áîëíî. ãýõ ìýò.   ̺í äàðààõ òîäîòãîëòîé ñàíàë, ñóðòàë÷èëãààíóóäàä òóí áîëãîîìæòîé õàíäààðàé.

 

ÁÀÒÀËÃÀÀÒÀÉ, ÀÌÀÐÕÀÍ, Ò¯ÐÃÝÍ, ÕÓÐÄÀÍ, ÈÄ ØÈÄÒÝÉ, ØÈÍÝÝÐ ÍÝÝÑÝÍ, 7 ÕÎÍÎÃÈÉÍ ÄÎÒÎÐ, ÒÓÐÀÀÕ ÁÝËÄÌÝË

 

Áýëòãý, Òîâëî ... Æèíãýý áóóðóóë

Òà æèíãýý áóóðóóëàõ ººðèéí õóâèéí çîðèëãî áîëîîä ãýð á¿ëèéí òºëºâëºãººã õèéæ ÷àäíà. Ýõëýõ ºä𺺠òîâëî. ªäºð á¿ð õèéæ ÷àäàõ ýíãèéí æèðèéí àðãà ººð÷ëºëò¿¿äèéã ñîíãî. Ýäãýý𠺺ð÷ëºëò¿¿äèéã ààæìààð õèé. Þó õèéõýý ñàéí òîãòîî. Äàðààõ çºâëºãººã õýðýãæ¿¿ëýõèéã õè÷ýý.

 

ªºõ òîñ áàãàòàé, èë÷ëýã áàãàòàé õîîë õ¿íñ¿¿äèéã ñîíãî.

·         Õîîë õ¿íñýý øàðæ, õàéðàõûí îðîíä ÷àíàæ, æèãíýæ áýëòãýõ íü õàâüã¿é äýýð þì.

·         Øàðæ õàéðñàí õîîëûã áàãà õýðýãëý. ¯¿íä õóóøóóð, øàðñàí òàõèà, çàãàñ, íîãîî çýðýã îðíî.

·         ªºõã¿é ìàõ, õàëüñã¿é òàõèà, çàãàñíû ìàõûã èäýæ áàé.

·         Æèìñ, íîãîî, á¿ä¿¿í øèðõýãòýé ãóðèëààñ àõèóõàí èäýæ áàé. Õýðâýý òà ø¿ä ñàéòàé áîë õºíãºí çóóø, ò¿ðãýí õîîëîî  æèìñ, íîãîîãîîð ñîëüæ áîëíî.

·         Õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿íèé øîøãî óíøèæ, èë÷ëýã áàãàòàé õîîëûã íü ñîíãî.

·         Àðõèíû òºðëèéí óíäàà áîëîí èõ èë÷ëýãòýé óíäààã áàãà óó.

·         ªäºðò 6-8 àÿãà óñ óóæ áàé. 

 

Íýã óäààä èäýõ õýìæýýãýý áàãàñãà.

ªäºðò õîîëëîõ òîîãîî öººëºõ çàìààð èäýæ óóõàà áàãàñãà.

ªºõ òîñ èõòýé, èë÷ëýã ºíäºðòýé õîîë áîëîõ ïèööà, ìºõººëäºñ, øàðæ õàòààñàí òºìñ, õóóøóóð, íàðèéí áîîâ  çýðãýýñ ºäºðò åð人 íýã óäàà ë èäýõèéã õè÷ýý.

 

Íýã óäààä èäýõ õýìæýý ÿìàð áàéõ âý?

 

Õºäºë㺺íòýé áàé

ªäºðò ÿäàæ 30 ìèíóòûí õóãàöààòàé ÿìàð íýãýí èäýâõèòýé õºäºë㺺íèéã õèé, ýñâýë ººðèéí ÷àäàõ äýýä õýìæýýãýýð èäýâõèòýé áàé. Òàíû èäýâõ ñàéí áàéõ íü òàíûã æèíãýý õàñàõàä òàíü òóñàëíà.

 

Ýäãýýð õºäºë㺺íèéã èë¿¿òýé õèéõèéã õè÷ýý.

·         Áàéøèíãàà õî¸ð óäàà òîéð÷ àëõàõ

·         Õî¸ð áóóäàë ÿâãàí àëõàõ

·         Øàòààð ÿâãàí ºãñºæ áàéõ

·         Á¿æèãëýõ. Øèíý øèíý õºäºëãººí¿¿äèéã íýìæ ñóð÷ àâàõ. ªºðòºº òîõèðñîí õºäºëãººí¿¿äèéã íýìæ àøèãëàõ

 

Òà èë¿¿äýë æèíòýé þó? Ýð¿¿ë æèíòýé áàéõûã çîðèîðîé

Ýð¿¿ë õýâèéí áèåèéí æèíã áèä òàíä ñàíàë áîëãîæ áàéãàà áºãººä äýýðõ õ¿ñíýãòèéã àøèãëàí ººðèéí ºíäºðò òîõèðîõ ýð¿¿ë õýâèéí áèåèéí æèíã ìýäýæ àâààä òèéì æèíòýé áîëîõûã õè÷ýýãýýðýé. Ýð¿¿ë õýâèéí æèíãýýñ äýýøõè æèí íü èõýíõ õ¿ì¿¿ñèéí ýð¿¿ë ìýíäýä íü òààã¿é íºëºº ¿ç¿¿ëíý.

Æèí íýìýãäýõýýñ ñýðãèéë:

Õýðâýý òà èë¿¿äýë æèíòýé áîë æèíãýý ààæìààð áóóðóóëààðàé. Ýð¿¿ë õýâèéí æèíòýé áîëòëîî 7 õîíîãò áèåèéí æèíã 250-450 ãðàììààð áóóðóóëàõ íü õàìãèéí çîõèìæòîé áàéäàã. Áèåèéí æèíãýý áóóðóóëàõäàà ººðèéí ýì÷, õîîëíû ýì÷ýýñ çºâëºãºº òóñëàìæèéã àâàõ íü òàíä òóñòàé.

 

Ýð¿¿ë õýâèéí áèåèéí æèíòýé áàéõ, æèíãýý õàñàõûí òóëä ýíäýýñ õèéæ ÷àäàõ õî¸ðîîñ ãóðâûã íü ñîíãî.

 

Òàíû àëñûí çîðèëãî áîë ýäãýýðèéã á¿ãäèéã íü õýðýãæ¿¿ëýõ ¸ñòîé þì.

¨       Èõýâ÷ëýí ººõ òîñ áàãàòàé, èë÷ëýã áàãàòàé õîîë õ¿íñèéã ñîíãîæ õýðýãëýõ

¨       Õîîëîî óäààí èäýæ áàéõ

¨       Æèìñ áà õ¿íñíèé íîãîîã èõýýð õýðýãëýõ

¨       Öàõèëãààí øàò àøèãëàõã¿é, ÿâãàí øàò àøèãëàõ

¨       ×èõýðëýã óíäààíààñ óñûã èë¿¿ä ¿çýõ

¨       Õîîë áýëòãýõäýý òîñëîã èõòýé áÿñëàã, öºöãèé, ººõºí òîñûã áàãà õýðýãëýõ

¨       Àðõèíû òºðëèéí óíäààíû õýðýãëýýã õÿçãààðëàõ

 

Òà äîîðõ ç¿éëèéã óíøèæ ìýäñýíýýð áèåèéí æèíãèéí èë¿¿äýëòýé õîëáîîòîé àñóóäëàà íààøòàéãààð øèéäâýðëýõ áîëîìæòîé áîëíî.

Áàéâàë çîõèõ áèåèéí æèí:

Îäîî áàéãàà æèíã (ÎÁÆ) æèãíýæ òîäîðõîéëíî. Õàðèí áàéâàë çîõèõ æèíã òîìü¸îãîîð îëíî. ¯¿íèé òóëä õ¿éñ áà áèåèéí ºíäðèéã àøèãëàíà.

Ýðýãòýéä: ªíäðèéí ýõíèé 152 ñì-èéã 48 êã ãýæ òîîöîîä, ò¿¿í äýýðýý ºíäðèéí 152 ñì-ýýñ äýýøõè ñì á¿ðèéã 1.1 êã-ð òîîöîæ íýìíý.

Ýìýãòýéä: ªíäðèéí ýõíèé 152 ñì-èéã 45 êã ãýæ òîîöîîä, ò¿¿í äýýðýý ºíäðèéí 152 ñì-ýýñ äýýøõè ñì á¿ðèéã 0.9 êã-ð òîîöîæ íýìíý. Èíãýñíýýð áàéâàë çîõèõ æèíãèéí õóâèéã îëîõ áîëîìæòîé áîëíî. Äàðààõü òîìü¸îã àøèãëàíà.

ÁÇÁÆ %=Îäîî áàéãàà æèí/Áàéâàë çîõèõ áèåèéí æèí õ 100

Áàéâàë çîõèõ áèåèéí æèíãèéí õóâü íü 90-109 áàéõ íü æèí õýâèéí áàéãààã çààõ áà 120-149 áàéõ íü òàðãàëàëò, 70-ààñ áàãà áàéõ íü õ¿íä õýëáýðèéí òóðààëòàé áàéãààã èëòãýíý.

Áàéâàë çîõèõ áèåèéí æèíãèéí õóâèéí  ¿íýëãýý

>200                        Õýò èõ òàðãàëàëò

150-200                   Èõ òàðãàëàëò

120-149                   Òàðãàëàëò

110-119                   Æèíãèéí èë¿¿äýë

90-109                     Õýâèéí æèí

80-89                       Õºíãºí õýëáýðèéí õîîë òýæýýëèéí äóòàãäàë

70-79                       Äóíä çýðãèéí õîîë òýæýýëèéí äóòàãäàë

<70                          Õ¿íä õýëáýðèéí õîîë òýæýýëèéí äóòàãäàë

Õýìæèëòýý õèéñíèé äàðàà õîîë òýæýýëýýð îëæ àâàõ øààðäëàãàòàé ¿íäñýí áà íèéò èë÷ëýãèéí õýðýãöýýã òîäîðõîéëíî. ¯¿íèé òóëä Õàððèñ-Áåíåäèêòèéí òýãøèòãýë àøèãëàíà.

Ýðýãòýéä:

66 + (13.7 õ áèåèéí æèí êã-ààð) + (5 õ áèåèéí ºíäºð ñì-ýýð)- (6.8 õ íàñ)

Ýìýãòýéä:

655 + (9.6 õ áèåèéí æèí êã-ààð) + (1.7 õ áèåèéí ºíäºð ñì-ýýð) - (4.7 õ íàñ)

Òàðãàí õ¿ì¿¿ñèéí ¿íäñýí áà íèéò èë÷ëýãèéí õýðýãöýýã òîäîðõîéëîõûí òóëä òîõèðóóëñàí áèåèéí æèíã îëîõ øààðäëàãàòàé.

Òîõèðóóëñàí áèåèéí æèí:

ÒÁÆ = [ (ÎÁÆ - ÁÇÆ) õ 25%] + ÁÇÆ

ªäºðò àâàõ íèéò èë÷ëýãèéí õýðýãöýý = ¯ÈÕ õ Áȯ

Áèåèéí èäýâõèéí ¿íýëãýý (Áȯ):

Áèåèéí õ¿÷íèé à÷ààëàë õºíãºí, ýñâýë ýìíýëýãò õýâòýæ áàéãàà áîë 1.3

Ýìíýëýãò õýâòýýã¿é áîë 1.5

 

Òàðãàí õ¿ì¿¿ñò ºäºðò àâàõ íèéò èë÷ëýãèéí õýðýãöýýã äýýðõ àðãààð òîäîðõîéëñíû äàðàà 7 õîíîãò õýäýí êã ººõ õàñàõûã íü òîãòîîíî. 450ãð-ààñ èë¿¿ õàñâàë ýð¿¿ë ìýíäýä íü ìóó ãýæ ¿çäýã.

Äîëîî õîíîãò äóíäæààð 400ã𠺺õ õàñíà ãýæ òîîöâîë 400ãð õ 9 = 3600êêàë. Ýíý èë÷ëýãèéã õîíîãò àâàõ õîîëîîñ íü õàñ÷ òîîöîõîä 1 õîíîãèéí õîîëíîîñ 500êêàë õàñàõ õýðýãòýé áîëíî ãýñýí ¿ã.

 

         Хүний гэдэсний микрофлорын үндсэн төрөл болох бифидо бактерийг

анх Париж хотноо хөхүүл хүүхдийн ялгадсаас гарган авсан

байна. Улмаар энэ нь нярай хүүхдийн гэдэсний микрофлорын 99%-ийг эзлэх

бөгөөд харин насанд хүрсэн хүний бүдүүн гэдэсний бактерийн зонхилох

төрөл болохыг тогтоожээ. Өөрөөр хэлбэл, бифидобактери нь хүн төрсөн

цагаас өтлөх хугацаанд түүний гэдэсний хэвийн микрофлорын зонхилох

хэсгийг бүрдүүлж улмаар өвчин үүсгэгч бактерийн үржлийг сааруулах,

аминхүчил, аминдэмийн нийлэгжилтэд оролцох, гэдэсний бүтцийн болон

шимт бодисын шимэгдэлтийн үйл ажиллагаанд эерэг үйлчилгээг үзүүлэх

аж.

                Түүнчлэн бифидобактери нь бие махбодийн азотын солилцооны үр

дүнд үүсэх хортой бодисын үйлчлэлийг сааруулах чанартайг судалгаагаар

тогтоосон байна. Хүний бие махбодид гарах сөрөг өөрчлөлт, тухайлбал антибиотик тогтмол хэрэглэх, цацраг идэвхт бодисын хордлого болон сэтгэлийн

хямралд өртөх, өтлөх үед бифидобактерийн идэвх буурах хандлага

ажиглагдана. Энэ нь бие махбодийн дархлалын тогтолцоонд сөрөг нөлөө

үзүүлж улмаар төрөл бүрийн өвчинд өртөх, архаг хууч өвчин сэдрэх явц

үргэлжлэх нөхцөлийг бүрдүүлдэг юм.

Энэ цаг үетэй харьцуулахад бидний хүүхэд цаг их сайхан байжээ. Сургууль дээр хүүхэд бүртэй нөхөрлөнө, гэртэй хариад ойр хавийнхаа хүүхэд бүртэй тоглоно. Гадаа тоглохдоо хүн амьтнаас айж ичихгүй, чөлөөтэй, эцэг эхээрээ мануулахгүй, тоглох орчин цэвэр /харьцангуй натурал/ ер нь хамгийн сайхан үед хүүхэд насаа өнгөрүүлж одоо үеийн хүүхдүүдийг хар эдэнд чөлөөтэй тоглох боломж ер алга гадаа удаан тоглохоор алдагдчих гээд эцэг эх нь гадаа гарч манах болно тэгээд хэдэн минут болговуу үгүй юу одоо болно гэртээ орое ............. зарим нь бүр гадагш гаргах ч үгүй, бас дээр нь орчин тойрон нь заваан болсон болохоор нэг юманд хүрэх гэж ойртох үед нь болохгүй заваан гэдэг үгийг байнга хэлнэ гэтэл бид яадаг байлаа халтайтлаа гадаа шороотой хутгалдаад л явдаг тэглээ гээд хиртэж заваартхаас хэтрэхгүй, харин энэ үед бол бидэн шиг байвал янз бүрийн халдвар болон яр шарх тасрахгүй байх.

Бас нэг юм гэвэл бидний үед багш нар бага даалгавар өгдөг байсан уу эсвэл одоо үед боловсрол ийм сайжирсан уу хүүхдүүд байнга л хичээл давтлага чөлөөтэй байх цаг алга хичээлдээ явна үргэлжлээд давтлага, сонгон тэгээд гэртэй ирээд даалгавар ингэсээр хар багасаа тоглож наадахыг мэдэхгүй зожиг, бас стрэссээр дүүрэн өсөж байна.  

Зун боллоо бид яадаг байв зуслан, хөдөө гадаа гээд л тэнэж өгнө тэнэхгүй байлаа ч гэсэн гэртээ ганцаар өнгөрүүлдэггүй  байсан. Гэтэл одоо үед болгоомжлох ёстой зүйл дэндүү их байгаагаас хаалгаа сайтар цоожлоод цонхоо бараг төмрөлчөөд хүүхдүүдээ дотор нь цоожлоод л явна. Эцэг эхийн хараа хяналтгүй бол ер нь хаашаа ч явна гэсэн ойлголт хүүхдэд  байхгүй болж.

За ингээд муу зүйл хараад бичвэл зөндөө...........ямартай ч сайхан цагт өөрийн дураар, хүүхэд байхийн жаргалийг мэдэрч хүүхэд насаа өнгөрүүлсэн болохоор бахархалтай юмаа.

 

 

Манай дарга ч янзын хүн л дээ. Даргынхаа хэмжээнд боловсроё гэвэл миний энэ нас лав хүрэлцэхгүй байх. Гэхдээ хүн боловсрохдоо амьдралаас тасрахгүйгээр боловсруул гэж боддогийн, би бол даргийнхаа уурыг чамгүй хүргэдэг хүнд гар гэхдээ хөөрхий тэглээ гээд хөөж тууж гар ор гэдэггүй юм. Тэгэхээр бас надад бага зэрэг хайртай юм болуу гэж боддог тэгэж бодохоороо өөртөө аймаар итгэлтэй болдгийн.

Хүн хэдий хэмжээнд боловсорч, тэрнийхээ хэмжээгээр өндөр албан тушаалд хүрч байлаа ч гэсэн амьдрал гэдэг зүйлийг алгасаж огт боломгүй юм шиг. Насны залууд хамт олон дунд жигтэйхэн завгүй амьдралаар амьдарч байвч насны эцэст аяга цайгаа хуваан уух хань ижил, үр хүүхэдгүй байвал бас л муухай даа.

Зан аашийн хувьд зожигрох нь бас л гэр бүлгүйгээс шалтгаална ингээд л нийгмээс тасархай ухаантан болно. Оёооо ингээд бодохоор сурч боловсрох энэ тэр хэрэгтэй ч түүнээс даваад гэр бүл хүнд хамгийн хэрэгтэй юм шигээ. Ер нь хүнтэй сууж хүүхэд гаргана аа. Тэгэхгүй бол хэдэн дарга нар шигээ болох нь ирээдүйгээ тэднээр төсөөлсөн чинь бас онцгүй санагдаад.

Хурдан гоё зун болоосой энэ гадаах байдлаас бүр залхаж гүйцлээ хувцасаа тохируулж өмсөж ч чадахаа байлаа өнөөдөр дулаан байх болов уу гээд нимгэн гарч ирвэл хүйтрээд л даараад л,  хүйтэн байх болов уу гэхээр халаад л, халууцаад л зурхайч дээр очиж энэ талаар зөвөлгөө авдгийн билүү.

Нээрээ зар тавьнаа англи хэлийг гайгүй эзэмшсэн / математик, хими, физик/-ийн нарийн зүйл орчуулахад туслах хүнтэй танилцана шүү.